Henk Scheltes

Inleiding

door Erwin van der Schee

 inhoudsopgave      volgende

Vooraf

Ik herinner mij nog goed hoe ik als jongen van een jaar of tien 's zaterdags naast mijn vader op bed kroop, die dan bezig was het Scryptogram op te lossen. Onze vaste begeleidingsband was het programma 'In de Rooie Haan' van de VARA.

Op zo jonge leeftijd is het moeilijk te snappen waarin een cryptogram nu precies verschilt van een kruiswoordraadsel en de meeste oplossingen die ik aandroeg, waren dan ook fout. Gelukkig ontdekte ik al gauw dat ik wel een aardig talent bezat voor het passen van woorden in vakjes, waarvan al een aantal kruisletters bekend waren. Wanneer een door mij gevonden woord de juiste oplossing bleek, legde mijn vader me steevast uit waaróm het goed was. Zo kreeg ik langzaam maar zeker gevoel voor het taalspelletje en werd ik verliefd op de pennenvruchten van Henk Scheltes, vaste cryptograaf van het Scryptogram dat elke zaterdag schitterde in de Z-bijlage van NRC Handelsblad.

Helaas heeft deze ontluikende liefde nooit tot volle wasdom kunnen komen. Net toen ik als dertienjarige pogingen wilde wagen om zelfstandig Scryptogrammen op te lossen, overleed Henk Scheltes zeer plotseling. Een schok voor heel Scryptogramminnend Nederland.

Inmiddels is het bijna twintig jaar later en het levenswerk van Henk Scheltes is succesvol voortgezet door Jelmer Steenhuis, maar dat heeft de herinnering aan mijn jeugdliefde niet minder levendig gemaakt. Naarmate ik meer cryptografen van nu ontmoette en zelf ook cryptische puzzels ging maken, werd de nieuwsgierigheid naar mijn held van toen steeds groter. Ik besloot op onderzoek uit te gaan.

Met verbijstering moest ik constateren dat men op de krant waarvoor hij bijna 42 jaar werkzaam was geweest, geen idee had wie ik bedoelde: 'Henk wie?'. Bovendien wist de archiefdienst van diezelfde krant - nadat ik de naam eerst letter voor letter in de hoorn had gespeld - te melden 'dat de query geen treffers had opgeleverd'. 'Negentienzevenentachtig, zegt U? Nee, dan is het logisch dat ik niets kan vinden. Dit (digitale, red.) archief gaat namelijk niet verder terug dan de jaren negentig.' De realiteit was hard: de Scryptopionier van Nederland, de man die eigenhandig verantwoordelijk was het ontstaan van een Scryptocultuur in ons land, lijkt vergeten. Het werd dus hoog tijd voor een hernieuwde kennismaking.

De volgende pagina's vormen samen een passend eerbetoon aan Henk Scheltes. Het is aan hem om het bal van de Galerij der Grooten op JCS te openen. Over Henk Scheltes was bij zijn leven maar weinig bekend onder lezers. De reden daarvan is dat hij altijd zoveel mogelijk in de anonimiteit wilde blijven. Ik heb daarom geprobeerd om Henk Scheltes op deze pagina's voor oude en nieuwe fans alsnog een gezicht te geven. Naast zeldzaam beeld- en geluidmateriaal treft u ook een schitterend plakboek aan, dat op bijzondere wijze een kijkje in de keuken geeft!


E-mail Erwin      


 inhoudsopgave       volgende